گنبد نمکی جاشک بوشهر یا کوه نمک جاشک از جاهای دیدنی استان بوشهر و یکی از بزرگ ترین، فعال ترین و زیباترین گنبدهای نمکی ایران و خاورمیانه است.
گنبد نمکی جاشک
- مدت زمان بازدید از این جاذبه: نصف روز
- بازدید از این جاذبه رایگان است
- ایران، استان بوشهر، بخش کاکی و بخش بردخون و حدفاصل دو شهرستان دشتی و دیر
گنبد نمکی جاشک؛ بزرگترین گنبد نمکی خاورمیانه
جاذبهها و دیدنیهای سفید بوشهر
آدم فکر میکند بعد از تماشای یک کوه، یک جنگل، یک دریا و یک بیابان، از این پس همه چیز جهان تکراری است. همه چیز جز مهربانی. اما من بعد از چرخ دومی که در طبیعت زدم فهمیدم نه جانم! مادر طبیعت بیشتر از اینها در چنته دارد. گنبد نمکی جاشک یکی از همین «بیشتر از اینها» است که ملاقاتش را به همه شما پیشنهاد میکنم.
سرفصل های مقاله
بین جاهای دیدنی بوشهر و حتی ایران، گنبدهای نمکی نسبتا خوشنمکتر و ناشناختهتر از خیلی جاذبههای دیگر هستند، ولی واقعا در جذابیت و زیبایی چیزی از بقیه طبیعت ایران کم ندارند. اگر تا آخر این مطلب با من و علی بابا همراه باشید، به یکی از بهترین گنبدهای نمکی ایران سفر میکنیم.
گنبد نمکی جاشک کجاست؟
بهترین زمان بازدید از گنبد نمکی جاشک چه وقت است؟
گنبد نمکی جاشک چطور جایی است؟
چرا آش طبیعت شور میشود؟
اول بگذارید این قضیه را روشن کنم که گنبد نمکی یک اتفاق طبیعی است. یعنی انسان اگر میخواست هم نمیتوانست این فرایند را با همین جزئیات و توازن بسازد. گنبدهای نمکی، بلندیهایی هستند که مرکزشان از سنگ ساخته شده است. بعد لایههای نمکی و آهکی و شاید چیزهایی از جنس دیگر روی این هسته را میپوشاند.
عکس از: سایت Googlemap
وقتی زمین بلرزد (که در ایرانِ زلزلهخیز چیز عجیبی نیست)، یا به هر دلیل دیگری لایههای نمک زمین جابهجا شوند، این پدیده شکل میگیرد. بلورهای نمکی و کانیهای رنگارنگی که در گنبدهای نمکی میبینید، بعضا میلیونها سال طول کشیده تا درست شوند.
چیزی که یک گنبد نمکی را محبوب میکند، فقط شوری بیاندازهاش نیست. گنبد نمکی از نظر علمی جذابیتها و ریزهکاریهای زیادی دارد. برای همین به جز مردم عادی، زمینشناسها هم به گردش و کوهنوردی روی این گنبدها علاقه دارند. به عبارتی گنبدهای نمکی، جزو گردشگاههای ژئوتوریسم دنیا هستند.
عکس از: سایت Googlemap
این شما و این بانمکترین بوشهری قرن
بوشهریها همانجوری که در معرفت و خونگرمی از بهترینها هستند، گنبد نمکیشان هم بزرگترین گنبد نمکی خاورمیانه است. گنبد نمکی جاشک با آن خاک رنگی و پستیوبلندیهای جالبش، در دسته زیباترین بانمکها هم قرار میگیرد.
این گنبد نمک، دو اسم دیگر هم دارد. بین جاهای دیدنی بوشهر، این گنبد را به نام کوه نمک جاشک و گنبد نمکی دشتی هم میشناسند.
عکس از: سایت Googlemap
بد نیست کمی هم از قدوبالایش برایتان تعریف کنم. گنبد نمکی جاشک ۱۲کیلومتر طول و ۴.۵کیلومتر پهنا دارد. ارتفاع این قسمت جاشک، یکدست نیست. مثلا کوتاهترین بخش گنبد ۷۰ متر و بلندترین آن کمتر از ۱۵۰۰ متر از سطح دریا ارتفاع گرفته است.
پیشنهاد خواندنی: آب انبار قوام یا برکه امید مردم بوشهر
دلایل مختلفی وجود دارد که گردشگران، گنبد نمکی جاشک را برای تماشا انتخاب میکنند. مثلا این که فقط کوه نمک جاشک به عنوان اثر ملی طبیعی بوشهر ثبت شده است، یکی از علتهای ارزشمندی گنبد نمکی جاشک بهحساب میآید، یا این که این کوه یکی از آثار فسیلی ملی ایران است.
عکس از: سایت Googlemap
این گنبد جزو گنبدهای نمکی فعال است. یعنی باوجود فرسایش هنوز هم زندگیش ادامه دارد و ارتفاعش هرسال کمی بیشتر میشود، اما فرسایش نمیگذارد افزایش طول گنبد را ببینیم.
وقتی هیچ کس نبود…
شاید در نگاه اول، هیچ تصور خاصی از سنوسال گنبد نمکی جاشک نداشته باشید. مثلا ممکن است فکر کنید نهایت عمر این گنبد ۱۰۰ یا ۲۰۰ سال است؛ ولی میخواهم یک واقعیت تکاندهنده از قدمت گنبد نمکی جاشک را برایتان رو کنم. این گنبد ۶۰۰ میلیون سال پیش شکل گرفته است!
عکس از: سایت Googlemap
اگر تصور دقیقی از ۶۰۰ میلیون سال ندارید، الان موضوع را روشن میکنم. به زبان سادهتر، نمکهای گنبد برای آن دورانی هستند که همه سطح کره زمین را آب پوشانده بود و کمکم خشکیهایی درحال بیرون آمدن از اقیانوس بودند. خلاصه که جاهای دیدنی بوشهر داشتیم، وقتی جاهای دیدنی داشتن مد نبود.
آبوهوای گنبد نمکی جاشک
از آنجایی که جاشک هم از جاهای دیدنی بوشهر به حساب میآید، از حالوهوای آن جدا نمانده است. اینجا هم مثل خیلی از شهرهای جنوبی دیگر، گنبد نمکی جاشک هم روزهای گرم و آفتابی زیادی دارد.
عکس از: سایت Googlemap
در فصلهایی مثل تابستان رطوبت هوا همراه دما زیاد میشود، اما فصل بهار و پاییز هوای بهتری دارد. در فصل بارندگی احتمال سیلاب در گنبد نمکی جاشک خیلی زیاد است که شاید دلیلش بارانهای شبانهروزی باشد که روی سطح اشباع از نمک گنبد میبارد.
بهجز نمک دیگر چه میبینید؟
همین اول کار نمیخواهم بگویم تا چشم کار میکند نمک است؛ چون با شنیدن آن احتمالا یک دشت صاف سفید را تصور میکنید که اصلا شبیه گنبد نمکی جاشک نیست. گنبد نمکی هم مثل اسمش است و هم در یک منطقه کوهستانی قرار دارد. پس با پستیها و بلندیهای زیادی روبهرو هستید.
عکس از: سایت Googlemap
همه رنگ هست اما سفید یک چیز دیگر است
مسیر سخت رسیدن به گنبد که در بخشهای بعد مفصل براتان میگویم، باعث شده طبیعت این منطقه تقریبا بکر بماند. جهاز خانه عروس نمکی جاشک، غارها، دشتها، آبشارها و چشمههای سفید یا رنگی هستند که در دامنه، کوهپایه و قسمتهای مختلف گنبد نمکی پراکنده شدهاند.
برعکس خیالات خیلی از ما، نمک همیشه سفید نیست. خاک رنگی کوه نمک جاشک هم این ادعای مرا تایید میکند؛ ولی از حق نگذریم، رنگ سفید در قسمتهای مختلف، خیلی به چشم میآید. مثلا اگر از جاده خورموج دیر به گنبد جاشک نگاه کنید، یک کوه را میبینید که وسط گرمای بوشهر، سرتاپایش را برف پوشانده است.
عکس از: سایت Googlemap
شوری خالص، بدون افزودنی
یک واقعیت خیلی جالب درباره گنبد نمکی جاشک، جریان آب زیر لایههای نمک است. اگر در زمان و جای درستی از گنبد بایستید، صدای پای آب را میشنوید. این اتفاق باعث میشود نمک از قله به سمت دامنه و دشت بیاید. به این ترتیب آش گنبد جاشک یکدست هممیخورد و جا میفتد. جالب است بدانید این گنبد ۱۲برابر آب دریاها شوری دارد.
برای درک بهتر از این حجم نمک، بیایید چیزی را که رود «مند» هنگام دورزدن گنبد نمکی جاشک در مسیرش تجربه میکند، ببینیم. مند یک رودخانه شیرین است که از آبش برای آشامیدن و آبیاری زمین استفاده میشود، ولی این برای قبل از روستای باغان است.
