بادهای بوشهر و خلیج فارس

مردم ساحل بوشهر روزگاری زمان کار دریا را با باد می‌سنجیدند. نخست دو باد پاییزیِ هلیله را بشناسید و با هم اشتباه نگیرید؛ سپس بادهای دیگر خلیج فارس را با بازهٔ زمانی و منبع ببینید.

خفیف
۲۳–۲۸مهر≈ ۱۵–۲۰ اکتبر

باد لکیذب

با نام‌های: لکیذب، لچیذب (لپچزب)، «باد گول‌زن»

بادی ناگهانی و کوتاه که شبیه لیمهر است اما خفیف‌تر؛ به همین خاطر «باد گول‌زن» نامیده می‌شود و گاهی با لیمهر اشتباه گرفته می‌شود.

نکته: وزشش کوتاه است و زود فروکش می‌کند؛ لیمهر ماندگارتر است و چند روز دریا را به هم می‌ریزد.

تاریخ مهر روایت اهالی هلیله است؛ در منبع مکتوب (کنین) باد مشابهی با نام‌های «لپچزب / الکیزب / گول‌زن» در ۱۵ تا ۲۵ آبان آمده است.

تند
۲۳–۲۸آبان≈ ۱۴–۱۹ نوامبر

باد لیمهر

با نام‌های: لیمهر، لیمر، لحیمر، لهیمر

از شناخته‌شده‌ترین بادهای ساحل بوشهر و نشانهٔ پایان گرما و آغاز سرمای سال. در روایت دریانوردان «باد سرخ» است که از سمت عربستان می‌آید. وزش اصلی حدود یک هفته می‌ماند، موج را بلند و آب را گل‌آلود می‌کند و پس از فروکش، معمولاً صید خوب می‌شود.

نکته: پیش از وزش، ابرهای عمودی و تغییر ناگهانی هوا دیده می‌شود. دو سه روز اول را به دریا نزنید؛ بعد از فروکش‌کردن، دریا معمولاً پرصید است.

تاریخ ۲۳ تا ۲۸ آبان روایت اهالی هلیله است؛ در منابع مکتوب (کنین و ناخدایان) آغاز آن حدود ۱۵ آبان و تا نیمهٔ دوم آبان گفته شده و هر سال جابه‌جا می‌شود.

بادها در طول سال

باد پیرزن (بردالعجوز)
شمال ترازو
شمال تابستانی (بارح)
باد لکیذب
باد لیمهر
باد کوس (قوس، جنوب‌شرقی)
شمال زمستانی
باد سهیلی (جنوب‌غربی)
باد توبیه

تقویم سال

تقویم سال
تاریخباددربارهٔ آن
فروردین
۱۰≈ ۳۰ مارس – ۲ آوریلباد پیرزن (بردالعجوز) باد محلی
۱۰–۱۳ فروردین

نخستین باد آغاز فصل گرم؛ شدتش زیاد نیست و برای صید ماهی مفید است.

خرداد
۳≈ ۲۴ مهشمال ترازو باد محلی
حدود ۳ خرداد

حدود ۶۵ روز پس از نوروز می‌وزد؛ نسبتاً ملایم است و در صید ماهی نقش مهمی دارد.

۱۱≈ ۱ ژوئن – ۱۵ ژوئیهشمال تابستانی (بارح) باد محلی
۱۱ خرداد – ۲۴ تیر

باد خشک شمال‌غربی که تقریباً پیوسته در خرداد و بخشی از تیر می‌وزد و گاهی گردوخاک بیابان‌های بین‌النهرین را می‌آورد. بیشتر آرام تا متوسط است؛ پژوهش‌ها نشان داده‌اند در بوشهر الگوی نسیم دریا را به هم می‌زند.

مهر
۲۳≈ ۱۵–۲۰ اکتبرباد لکیذب باد محلی
۲۳–۲۸ مهر

بادی ناگهانی و کوتاه که شبیه لیمهر است اما خفیف‌تر؛ به همین خاطر «باد گول‌زن» نامیده می‌شود و گاهی با لیمهر اشتباه گرفته می‌شود.

آبان
۲۳≈ ۱۴–۱۹ نوامبرباد لیمهر باد محلی
۲۳–۲۸ آبان

از شناخته‌شده‌ترین بادهای ساحل بوشهر و نشانهٔ پایان گرما و آغاز سرمای سال. در روایت دریانوردان «باد سرخ» است که از سمت عربستان می‌آید. وزش اصلی حدود یک هفته می‌ماند، موج را بلند و آب را گل‌آلود می‌کند و پس از فروکش، معمولاً صید خوب می‌شود.

آذر
۱۰≈ ۱ دسامبر – ۲۰ آوریلباد کوس (قوس، جنوب‌شرقی) باد محلی
۱۰ آذر – ۳۱ فروردین

باد زمستانیِ جنوب‌شرقی که بین آذر و فروردین به‌نوبت با شمال می‌وزد. کمتر از سه روز می‌ماند، هوا را گرفته و بارانی می‌کند و گاهی رعدوبرق دارد.

۱۰≈ ۱ دسامبر – ۲۰ مارسشمال زمستانی باد محلی
۱۰ آذر – ۲۹ اسفند

پس از عبور هوای سرد از شمال می‌وزد؛ معمولاً از یک تا پنج روز می‌ماند و در زمستان هر چند روز بازمی‌گردد. دریا را مواج می‌کند و گاهی با رگبار و رعدوبرق همراه است.

دی
۱≈ ۲۲ دسامبر – ۲۰ مارسباد سهیلی (جنوب‌غربی) باد محلی
۱ دی – ۲۹ اسفند

باد کمیاب زمستانی که چند ساعت می‌وزد و اغلب پس از کوس می‌آید. با باران همراه است و پیش از آن ابرهای جنوبی و برق دیده می‌شود؛ لنگرگاه‌های ساحلی را ناآرام می‌کند.

بهمن
۲۰≈ ۹–۱۹ فوریهباد توبیه باد محلی
۲۰–۳۰ بهمن

آخرین باد بزرگ شمالی سال؛ سرد و همراه رعدوبرق. ناخداها در این روزها کمتر به دریا می‌زنند.

تاریخ بادهای محلی بر پایهٔ روایت دریانوردان است و هر سال چند روز جابه‌جا می‌شود. پیش از رفتن به دریا، هشدار هواشناسی دریایی را ببینید. تاریخ میلادی تقریبی است.

اطلاعات کوس، سهیلی و شمال برای کل خلیج فارس است، نه فقط بوشهر.

← بازگشت به خانه